ULTRASONOGRAFİ

Gebelere yapılan ultrasonografi işleminde ses dalgaları bir prob yardımıyla dokumuza gönderilir ve dokulardan yansıyan ses dalgaları bir ekran üzerinde görüntülenir .

Bu ultrasonografi ile bebeğinizin 3 boyutlu resim ve 4 boyutlu yani 3 boyutlu film görüntüsü' nü real time yani ultrason yapıldığı anda görmek mümkündür. Bu aileler için oldukça heyecan veren bir teknolojidir. Şu ana kadar yapılmış çalışmalarda 2-3-4 boyutlu ultrasonun anne karnındaki bebeğe veya annesine zararlı bir etkisi saptanmamıştır.

Gebelikte 3-4 boyutlu ultrason gebeliğin ilk aylarından itibaren yapılabilir. Gebeliğin her 3 aylık döneminde fetus yani anne karnındaki bebek değişik davranış ve hareket özellikleri gösterir ve bu özellikler 3-4 boyutlu ultrason ile tesbit ediliebilir. Gebeliğin 6-7.ayları ailelerin bebeklerinin neye benzediğini anlayabildikleri en iyi 3-4 boyutlu ultrason görüntülerinin alınabildiği dönemdir.

3 ve 4 boyutlu ultrasonun faydaları nelerdir?

Bebeğin anne karnındaki hareket tarzları ve davranışlarının daha anne karnında oluşabilen bazı zihinsel anormallikleri öngördüğü düşünülmektedir. Bebeğin hareketleri ve davranışları 3 ve 4 boyutlu ultrasonografi ile değerlendirilebilir. Mesela bebeğin ellerini yüzüne getirmesi, başını öne eğmesi veya arkaya atması, sağa sola çevirmesi, ayaklarını uzatması veya toplaması, fetal yüz hareketleri yani anne karnındaki bebeğin gülümsemesi, gözlerini açıp kapaması, dil çıkarması, çiğneme hareketi yapması, esnemesi, yüzünü ekşitmesi gibi tüm bu hareketleri 4 boyutlu ultrasonografi ile yakından izlemek mümkündür. 2 Boyutlu ultrasonografi ile anne karnındaki bebek yani fetus detaylı birşekilde incelenir.

3 ve 4 boyutlu ultrasonografi bebeğinizde saptanmış olan bir anormallik durumunda da daha ayrıntılı inceleme imkanı verebilir. Bazı durumlarda mesela bebeğin pozisyonuna bağlı olarak veya suyunun az olması durumunda iyi görüntü alınmayabilir.

Tüm bunların yanı sıra anne baba ve diğer aile fertlerinin bebeğin 4 boyutlu ultrason görüntülerini görmesinin onun hareketlerini izlemesi ve neye benzediğini görüp hayal edebilmesinin ebeveyn bebek arasındaki bağlılığı arttırdığı düşünülmektedir. Zaten bu anlar tahmin edilebildiği gibi aileler için oldukça heyecan vericidir. Bunların yanında bebeğin görüntüleri dijital olarak saklanabilir ve aileler kendi video veya bilgisayarında izleyebilirler.

Gebeliğin ikinci trimesteri 14.-26. haftalar arasında geçen zaman dilimidir. İkinci trimester gebeliğin tam ortasını da kapsayan zorlu sürecin bir parçasıdır. Gebeliğin ikinci trimesteri artık kan testlerinin daha aza indiği, sadece bebeğin gelişiminin devam ettiği, gebelikle ilgili kaygıların daha aza indiği bir dönemdir. İlk trimesterdeki acaba gebe miyim, kese göründü mü, kalp atışı duyuldu mu, bebeğim normal mi sorularının artık sorulmadığı bunların yerine bebeğim kaç kilo oldu, ben kaç kilo oldum, ultrasondaki fotoğrafında kime benziyor, iç organları beyin dokusu tam olarak gelişti mi, ismi ne olmalı, cinsiyeti ne gibi soruların sorulduğu aylardır. Bu ikinci üç ayda bebeğin de büyümesiyle gebelik fiziksel olarak kendini daha çok göstermektedir. Anne adayı kilo almış, karnı belirginleşmiş, bebeğinin cinsiyeti öğrenilmiş, yavaş yavaş bebek için hazırlıklar yapılmaya başlanmıştır.

Bu ikinci üç ayın başında artık anne adayı bebeğine ve gebeliğe iyice alışmış durumdadır. İkinci trimesterde artık anne kendi sağlık taramalarını bitirmiş, gelişmekte olan bebeğine odaklanmıştır. Bundan sonra artık bebeğinin hafta hafta, ay ay gelişimini takip edecektir. İkinci trimester de ilk trimesterde olduğu gibi ayda bir ultrason kontrolleri vardır. Ultrason muayenelerinde bebek daha belirgin bir şekilde görünür. İkinci trimesterde bebek, gelişen kas sistemi sayesinde daha çok hareket edebilmektedir. Anne adayı bunu karnında hissettiği kas seyirmeleri ile anlar. Bu aylarda bebeğin yüzü, kolları, elleri, bacakları, ayakları, gövdesi daha da gelişmiştir.

İkinci trimester döneminde anne ve babalar için çok önemli hatta bazıları için bir dönüm noktası meydana gelecektir. O da bebeğin cinsiyetinin öğrenilmesi konusu. Genellikle 16. haftanın sonundan itibaren bebeğin cinsiyeti kesin olarak öğrenilebilmektedir. Toplumdaki genel yargıya göre erkek bebek cinsiyeti hemen ortaya çıkmakta, kız bebekler ise cinsiyetini daha uzun süre saklamaktadır. Bunu ispat eden bilimsel bir çalışma olmamakla birlikte bazı durumlar bu yargıyı doğrulamaktadır. İkinci trimesterde öğrenilen cinsiyet konusundaki bilimsel gerçek erkekten gelen kromozom x ise kız bebek, y kromozom taşıyorsa bebek erkektir. Bugün için cinsiyeti bebek doğmadan belirlemek mümkün. Ancak bu işlem çok yeni bir teknoloji ile yapıldığı için yüksek maliyetlidir.

Gebeliğin ilk trimesterinden sonra ikinci trimesterde de yine bebeğin anomali olma ihtimaline bakılır. Üçlü test adı verilen bu testte yine anne adayından kan alınarak ikili testteki gibi down sendromu risk oranı ortaya konulur. Bazı uzman doktorlar ikili testteki sonucun yeterli bir kanıt olduğunu savunur. Yani ikili testte ortaya çıkan down riski düşükse üçlü testi yapmaya gerek duymaz. Bazı uzmanlar ise mutlaka üçlü testin de yapılması taraftarıdır. Bu noktada testin yapılıp yapılmayacağına uzman doktor ile birlikte anne adayı karar verir. İkinci trimesterde bir ara kontrol amacıyla annenin kan değerlerine bakılır. Bu test sonucunda çıkan bütün değerler, bebeğin gelişimi açısından çok önemlidir. Zira anne adayına gerek duyulursa demir takviyesi yapılır. Demir takviyesi kapsüllerle olduğu gibi kan şurupları ya da kan iğneleri ile de olabilir. Yine anne adayının diğer vitamin değerlerine göre vitamin takviyesi de uygundur. Fakat doğal olanı vitamin ve mineralleri doğal yollarla besinlerle almalarıdır.

Gebeliğin ikinci trimesterinde artık anne daha hızlı kilo almaya başlar. Göbeğinin büyümesiyle birlikte cildinde esnemeler, dolayısıyla çatlaklar ve kaşıntılar baş gösterebilir. Bu çatlakların ciltte bırakacağı etkileri en aza indirmek için nemlendirici kremler, bebek yağı, zeytinyağı, vazelin gibi ürünlerden faydalanılabilir. Bunun yanında bol su içmek de vücuttaki çatlakları en aza indirir. Gebelik boyunca annenin toplamda 13-14 kilo alması normal düzeylerde kabul edilir. Daha az kilo alması durumunda annenin yeterli beslenmesi sağlanmalıdır. Daha fazla kilo alımı konusunda çok katı bir yargı yoktur fakat doğumun ve doğum sonrasının daha rahat geçebilmesi için aşırı beslenmesi engellenebilir.

İkinci trimester döneminde anne adaylarının aralarında severek paylaştığı konu elbette ki karnındaki bebekleridir. Kendi gebeliğin seyrine göre karşısındakini kıyaslayabilir. Bu durum bazı gebelerde gereksiz kaygılara neden olacağından gebe kadınların unutmaması gereken en önemli şey gebeliğin tamamen kişiye özgü olduğudur.

İkinci trimesterin 20. haftası toplam gebeliğin tam ortasıdır. Bu dönemde anne adayı bebeğini artık iyice hissetmeye başlar. Bebek anne karnında çok hareketlidir. Hatta bazı durumlarda bebek uykuda olduğu zaman anne adayı hareket etmemesinden rahatsız olur ve kaygı duyar. Bu arada bebeğin artık bütün sistemleri çalışıyor durumdadır. İkinci trimesterin sonuna doğru bebek dışarıdan gelen sesleri duyar hale gelir.

İkinci trimester ile birlikte anne adayını erken doğum riski korkusu alır. İkinci trimesterin sonunda bebek anneden bağımsız yaşayabilecek durumdadır fakat yine de bu aylarda doğan bebekler birtakım sorunlar meydana getirebilir. Dolayısıyla ilerleyen gebelik döneminde anne, hareketlerini azaltmalı, uzun süre ayakta kalmamalı, tehlikeli durumlara girmemelidir.

Down Sendromunun teşhisine yönelik en önemli incelemedir.

Gebeliğin 11-14. haftalar arasında yapılır. Gebelikte yapılan en önemli ultrasonografik incelemedir. Ultrason cihazının yüksek çözünürlüklü ve 4D renkli doppler özellikli olması gerekir. Test kromozom bozuklukları (örneğin Down Sendromu) ve spina bifida (omurilik açıklığı) rahatsızlığının erken tanısına yöneliktir. Ultrasonografik incelemelerden ve ikili tarama testinden geçen bebekte Down Sendromu görülme olasılığ 1/10000 (onbinde bir)'dir. Gereğinde vaginal ultrasonografide kullanılabilir. İkili test yapmak için bu incelemenin yapılması zorunludur.

Aşağıdaki ultrasonografik incelemeler yapılır.
Ense Kalınlığı Ölçümü (normal sınırlarda)